10 popularnych mitów na temat skanowania wewnątrzustnego – i co na ich temat mówi nauka
Wiele obaw klinicystów dotyczących skanowania wewnątrzustnego wynika z ich doświadczeń ze skanerami wczesnych generacji, przestarzałych procesów lub zasłyszanych anegdot. Współczesne dowody naukowe kreślą jednak zupełnie inny obraz. Poniżej przedstawiamy 10 najbardziej powszechnych błędnych przekonań – oraz to, co w rzeczywistości wynika z recenzowanych badań naukowych.
Mit nr 1. Skany wewnątrzustne nie są tak dokładne, jak tradycyjne wyciski
Rzeczywistość: nowoczesne systemy skanowania wewnątrzustnego (IOS) są klinicznie równoważne – lub wręcz lepsze – w przypadku większości wskazań, w tym pojedynczych uzupełnień, mostów, leczenia ortodontycznego oraz odbudów na implantach.
- Problemy z dokładnością występowały częściej w przypadku skanerów starszej generacji
- Obecne skanery sprawdzają się wyjątkowo dobrze, pod warunkiem przestrzegania odpowiednich protokołów skanowania
- W przypadku odbudów pełnołukowych na implantach dokładność zależy w większym stopniu od techniki i strategii skanowania, niż od samego urządzenia
Główny wniosek: czynnikiem ograniczającym nie jest już dokładność, lecz technika operatora skanera. (1, 2, 3)
Mit nr 2. Skanowanie zawsze zajmuje więcej czasu niż pobranie wycisku przy pomocy masy PVS
Rzeczywistość: po okresie poświęconym na naukę metody, skanowanie wewnątrzustne jest ogólnie zazwyczaj szybsze. Chociaż na początkowym etapie przyswajania umiejętności skanowanie może trwać dłużej, to oszczędność czasu wynika z eliminacji:
- Potrzeby ponownego pobrania wycisku z powodu pęcherzyków powietrza lub deformacji
- Konieczności dezynfekcji i fizycznej wysyłki
- Korekt i poprawek z powodu zniekształconych wycisków
Kluczowy wniosek: gdy lekarze nabierają wprawy, czas spędzony na fotelu ulega skróceniu. (4, 5, 6)
Mit nr 3. Do skanowania potrzebujesz idealnie suchego obszaru zabiegowego
Rzeczywistość: choć kontrola wilgoci jest pomocna, nowoczesne skanery znacznie lepiej radzą sobie z obecnością śliny, niż wcześniejsze modele.
- Ślina stanowi problem raczej w zakresie widoczności tkanek miękkich, niż przyczynę błędu skanowania
- Krew oraz odblaski mogą zakłócać proces, lecz kwestie te można opanować dzięki odpowiedniej izolacji
- Odsunięcie tkanek miękkich oraz właściwa sekwencja skanowania mają większe znaczenie niż kompletnie suchy obszar skanowania
Kluczowy wniosek: skanery wewnątrzustne wiele wybaczają – właściwa technika obchodzenia się z polem zabiegowym jest skuteczniejsza niż nadmierne skupianie się na utrzymaniu suchości. (7, 8, 9)
Mit nr 4. Skanowanie wewnątrzustne nie pozwala na precyzyjne uchwycenie linii marginesu
Rzeczywistość: skanery rejestrują linie marginesu niezwykle precyzyjnie, gdy:
- Marginesy są widoczne
- Zastosowano właściwą retrakcję i manipulację tkankami miękkimi
- Zachowano prawidłową ścieżkę skanowania i pod odpowiednim kątem
Niewłaściwe uchwycenie linii marginesu wynika zazwyczaj z:
- Niewystarczającego odsunięcia tkanek
- Nieużycia nici retrakcyjnej w celu odsłonięcia poddziąsłowych linii preparacji
- Niepełnego dopracowania skanu
Kluczowy wniosek: jeśli linia preparacji jest widoczna klinicznie, skaner zazwyczaj jest w stanie ją uchwycić. (10, 11, 12)
Mit nr 5. Cyfrowe wyciski sprawdzają się wyłącznie w nieskomplikowanych przypadkach
Rzeczywistość: Skanowanie wewnątrzustne jest obecnie rutynowo wykorzystywane do:
- Wielopunktowych uzupełnień stałych
- Odbudów na implantach
- Całkowitych rehabilitacji uzębienia
- Ortodoncji i nakładek
- Szablonów chirurgicznych
Ograniczenia nadal występują w przypadku:
- Protez na implantach, obejmujących cały łuk zębowy (technika wymagająca dużej precyzji)
- Materiałów o wysokim stopniu odbicia światła, skanowanych bez użycia sprayu (obecnie rzadko spotykane)
Główny wniosek: barierą nie jest już złożoność, lecz planowanie przebiegu pracy. (7, 13, 14)
Mit nr 6. Pracownie protetyczne wolą tradycyjne wyciski
Rzeczywistość: większość nowoczesnych pracowni preferuje skany cyfrowe.
Korzyści dla pracowni protetycznych płynące z cyfryzacji obejmują:
- Brak uszkodzeń podczas transportu
- Krótszy czas realizacji
- Łatwiejsze oznaczanie i projektowanie marginesów
- Lepszą komunikację dzięki adnotacjom i zrzutom ekranu
Niektóre pracownie akceptują wyłącznie wyciski analogowe ze względu na ograniczenia sprzętowe – ale jest to coraz rzadziej spotykane.
Najważniejszy wniosek: wyciski cyfrowe poprawiają spójność i współpracę z pracownią. (12, 13, 15)
Mit nr 7. Skanowanie wewnątrzustne wiąże się ze stromą krzywą uczenia się
Rzeczywistość: krzywa uczenia się jest realna, ale krótka.
- Większość klinicystów nabiera swobody po wykonaniu zaledwie 10–20 skanów
- Asystentki stomatologiczne można przeszkolić w zakresie efektywnego skanowania
- Filmy instruktażowe oraz informacje zwrotne generowane przez AI przyspieszają osiągnięcie biegłości
Kluczowy wniosek: krzywa uczenia się jest zjawiskiem przejściowym, natomiast wzrost efektywności ma charakter trwały. (16, 17, 18)
Mit nr 8. Cyfrowe przepływy pracy są zbyt kosztowne, by się opłacały
Rzeczywistość: choć inwestycja początkowa jest wyższa, wartość dodana często wynika z:
- Mniejszej liczby poprawek
- Skróconego czasu pracy przy fotelu
- Niższych kosztów materiałów wyciskowych
- Wyższego wskaźnika akceptacji planów leczenia (pacjenci preferują rozwiązania cyfrowe)
W wielu gabinetach koszt zwraca się w ciągu 1–2 lat.
Kluczowy wniosek: skaner wewnątrzustny to inwestycja w proces pracy, a nie jedynie w sprzęt. (16, 19, 20)
Mit nr 9. Pacjentom jest obojętne, czy wyciski są cyfrowe, czy analogowe
Rzeczywistość: pacjenci zdecydowanie preferują skanowanie cyfrowe:
- Większy komfort
- Mniejszy odruch wymiotny
- Krótsze wizyty
- Postrzegana nowoczesność i profesjonalizm
Często przekłada się to na większą akceptację proponowanego leczenia odtwórczego oraz planowanych zabiegów.
Kluczowy wniosek: skanowanie wewnątrzustne nie tylko usprawnia pracę klinicysty, ale także poprawia doświadczenia pacjenta. (16, 21, 22)
Mit nr 10. Każdy skaner wewnątrzustny zapewni takie same wyniki – marka nie ma znaczenia
Rzeczywistość: wyniki kliniczne zależą nie tylko od operatora, lecz także od ekosystemu skanera, który obejmuje sprzęt, oprogramowanie, organizację przepływu pracy oraz wsparcie szkoleniowe.
Recenzowane badania konsekwentnie wykazują, że:
- Dokładność, czas skanowania oraz efektywność renderowania różnią się w zależności od urządzenia IOS, nawet gdy są one obsługiwane przez tych samych operatorów
- Wersje oprogramowania oraz aktualizacje mają istotny wpływ na dokładność i precyzję skanera
- Zestandaryzowane procedury, nawigowane strategie skanowania oraz programy szkoleniowe zmniejszają wrażliwość wyników na technikę wykonania skanu
- W przypadku niektórych systemów doświadczenie operatora ma mniejszy wpływ na dokładność niż konstrukcja skanera i wsparcie oprogramowania
Wyniki zależą od tego, jak skutecznie system wspiera klinicystę – a nie wyłącznie od czysto optycznych możliwości urządzenia.
Główny wniosek: wyniki uzyskiwane za pomocą skanera nie zależą wyłącznie od sprzętu – są one uzależnione od całego ekosystemu. (23, 24, 25)
Wnioski końcowe
Większość mitów dotyczących skanerów wewnątrzustnych oparta jest na przestarzałej technologii i problemach związanych z wdrażaniem użytkowników. Dzięki dzisiejszym skanerom i opartych na dowodach procesach pracy, skanowanie wewnątrzustne jest dokładne, wydajne, preferowane przez pacjentów i szeroko stosowane w stomatologii odtwórczej, implantologii i ortodoncji.
Ostatecznie o sukcesie decyduje nie tylko sam skaner. Liczy się również jakość produktu i partnerstwo, które za nim stoi. Gabinety korzystające z DEXIS Imprevo w połączeniu z oprogramowaniem IS ScanFlow czerpią korzyści z czegoś więcej niż tylko zaawansowanej technologii. Otrzymują ustrukturyzowane szkolenia, niezawodne wsparcie i wskazówki dotyczące procedur, które pomagają zespołom efektywnie i w sposób stały korzystać z narzędzi cyfrowych.
Nauka nadrobiła zaległości i wnioski są jasne: skanowanie wewnątrzustne działa najlepiej, gdy jest wspierane sprawdzoną technologią, solidną edukacją i współpracą z partnerem zaangażowanym w pomaganie gabinetom w osiąganiu sukcesów długo po instalacji.
Źródła:
- Accuracy of Full-Arch Intraoral Scans Versus Conventional Impression: A Systematic Review with a Meta-Analysis and a Proposal to Standardise the Analysis of the Accuracy
- ACCURACY OF INTRAORAL SCANNERS VERSUS TRADITIONAL IMPRESSIONS: A RAPID UMBRELLA REVIEW | CoLab
- Accuracy of intraoral scans: An in vivo study of different scanning devices - The Journal of Prosthetic Dentistry
- Intraoral scanning reduces procedure time and improves patient comfort in fixed prosthodontics and implant dentistry: a systematic review | Clinical Oral Investigations | Springer Nature Link
- Digital vs. conventional implant impressions: efficiency outcomes - PubMed
- Learning curve of digital intraoral scanning – an in vivo study | BMC Oral Health | Springer Nature Link
- Effect of saliva isolation and intraoral light levels on performance of intraoral scanners - American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics
- The Accuracy of Three Intraoral Scanners in the Oral Environment with and without Saliva: A Comparative Study
- Influence of Liquid on the Tooth Surface on the Accuracy of Intraoral Scanners: An In Vitro Study
- Trueness of intraoral scanners according to subgingival depth of abutment for fixed prosthesis | Scientific Reports
- Influence of gingival retraction on the accuracy of an intraoral scanner for subgingival finish lines - UBC Library Open Collections
- Does Intraoral Scanning at the Subgingival Finish Line Affect the Accuracy of Interim Crowns?
- Accuracy of digital implant impressions obtained using intraoral scanners: a systematic review and meta-analysis of in vivo studies | International Journal of Implant Dentistry | Springer Nature Link
- The accuracy of intra-oral scanners in full arch implant rehabilitation: a narrative review | British Dental Journal
- Enhancing Intraoral Scanning Accuracy: From the Influencing Factors to a Procedural Guideline
- Patient-Reported Outcomes of Digital Versus Conventional Impressions for Implant-Supported Fixed Dental Prostheses: A Systematic Review and Meta-Analysis
- Digital impression (intraoral scanners) and factors affecting its accuracy – an insight into knowledge and awareness amongst graduates, and clinical practitioners | BMC Oral Health | Springer Nature Link
- Proscia___Quest_Study_Report (1).pdf
- Direct vs. Indirect Digital Implant Impressions: A Time and Cost Analysis
- Digital Dental Impressions - The Dental Lab
- Conventional versus Digital Dental Impression Techniques: What Is the Future? An Umbrella Review
- Comparison between digital and conventional impression techniques in children on preference, time and comfort: A crossover randomized controlled trial - Bosoni - 2023 - Orthodontics & Craniofacial Research - Wiley Online Library
- Accuracy of scanning using photogrammetry and reverse scan for complete arch implant-supported prostheses: An in vitro comparative study - The Journal of Prosthetic Dentistry
- Digital versus conventional full-arch impressions in linear and 3D accuracy: a systematic review and meta-analysis of in vivo studies | Clinical Oral Investigations | Springer Nature Link
- Comparison between accuracies of intraoral scanning and photogrammetry techniques performed with various devices in full-arch implant impressions | BMC Oral Health | Springer Nature Link